Waar wordt je blij van?

Velen hadden ‘s morgens in alle vroegte hun huis al verlaten om op tijd voor de officiële opening in Den Haag te zijn. Van deelnemers van het eerste uur tot mensen die net ontdekt hadden dat er een Transition Towns-beweging bestaat. Terwijl sommigen nog binnendruppelden stonden anderen al soepeltjes te bewegen in een workshop Chi Kung. Na een korte introductie over het hoe en waarom van het weekeinde werden de deelnemers uitgenodigd te vertellen waarom ze aangesloten waren bij Transition Towns en waar ze blij van werden in hun projecten. We konden dus genieten van allemaal positieve ervaringen, waardoor de stemming er meteen goed in zat. De verhalen werden door Theatrewise ter plekke vertaald in korte, rake toneelstukjes.
150228 Transition TownsVerbinden wordt veel genoemd als positief punt van Transition Towns. De initiatieven verbinden mensen, scholen, gemeente en bedrijven. Uit de verhalen blijkt dat eigenlijk alle mensen graag samen willen werken. Je krijgt er energie van en de gemeenschap wordt hechter. Door deel te nemen aan verschillende projecten krijg je meer verbanden in een gemeenschap, daardoor maak je vaker een praatje met andere buurtbewoners en voel je je deel van een groter geheel.

Een mooi voorbeeld komt uit De Bilt. Vanuit een repaircafé en buurtmoestuinen ontstond kruisbestuiving: de mensen van de moestuin lenen hun materialen via Peerby van buurtgenoten en voor reparaties gaan ze naar het repaircafé. Op hun beurt komen de mensen van het repaircafé helpen bij de werkzaamheden in de moestuinen. Ze herkennen elkaar op straat en er ontstaat ook contact buiten de gemeenschappelijke activiteiten. En daar is dan plotseling die veerkrachtige gemeenschap.

Ook uit Deventer komt een mooi verhaal. TT Deventer wilde een bijenlint door de stad creëren. Ze wonnen met dat plan de Groene Inspiratieprijs. Van het prijzengeld werd 100 kilo bijenbloemenzaad gekocht, dat met veel hulp in zakjes verdeeld werd. Er kwam een uitnodiging van de gemeente om eens te praten, even werd nog gevreesd dat de mooie plannen gedwarsboomd zouden worden. Het tegendeel bleek waar. De gemeente verleende juist alle medewerking, keek welke gebieden opgenomen konden worden in het lint en waar het maaibeleid geëxtensiveerd kon worden. Het hoofd van de betreffende afdeling heeft inmiddels zelfs een cursus permacultuur afgerond. Zo zie je maar dat wat begint met een mooi plannetje tot onverwachte resultaten kan leiden!

Een verleidelijk verhaal
Een gemeenteambtenaar verleiden is nog tot daar aan toe, maar hoe verleid je de grote massa? De centrale vraag van het weekeinde was dan ook:”Hoe kan TT Nederland zich beter laten horen”. Duurzaamheid krijgt de laatste jaren bij steeds meer mensen bekendheid en ook in het bedrijfsleven en bij de overheid heeft het een plek op de agenda gekregen. Transistion Towns is bij velen nog onbekend terwijl het veel heldere, toepasbare oplossingen biedt voor de problemen waar we vroeger of later mee te maken zullen krijgen. Problemen die iedereen zullen raken. Voor echte verandering en brede invoering van alternatieven heb je massa nodig en dus zullen we manieren moeten vinden om meer mensen te bereiken.
De videoboodschap van Rob Hopkins sloot hier heel mooi op aan. Hij benadrukte dat de manier waarop je je presenteert van groot belang is. Door de verhalen die jij vertelt verandert bij de toehoorder het beeld van wat kan en wat “normaal”is. Ook noemde hij de mogelijkheid van onverwachte verbindingen; bijvoorbeeld het gebruik van een lokale munt in een rugbystadion. Door zo’n verbinding bereik je een groep die anders niet zo snel met duurzaamheid in aanraking komt.

150228 JayOké, een brede beweging dus. De presentatie van Jay Navarro Oviedo maakt duidelijk hoe een beweging ontstaat, hoe een kantelpunt werkt en wat het belang is van leiders en volgers. Wij zijn de koplopers en kunnen een nieuwe werkelijkheid creëren. Een werkelijkheid waarin andere waarden centraal staan en waarin technologie in dienst staat van duurzaamheid. Het is belangrijk dat we de boodschap vrolijk en hoopvol verpakken, zodat mensen denken: hé, daar wil ik bij horen. Ook kunnen wij er zo goed mogelijk aan bijdragen dat alles klaar staat om bijvoorbeeld energie op te wekken en voedsel te verbouwen voor als het echt moeilijk wordt.

Er is al een aantal ideeën om de beweging te versterken. Het instellen van regiocontactpersonen als aanspreekpunt, waarmee je ook duidelijk kunt maken dat Transition Towns niet een klein clubje is, maar een heel netwerk. Het uitdragen van de ideeën van TT via “transitionstreet”, een project waarbij buurtbewoners samen aan de slag gaan om hun voetafdruk te verkleinen. Ook het samenwerken met andere clubs in aanloop naar de klimaattop van 2015 is een mogelijkheid om onze bereik te vergroten.

Het manifest
150228 Het ManifestOm TT een duidelijk gezicht te geven gingen we aan de slag met het opstellen van een manifest. Waar staat Transition Towns Nederland voor en wat willen we dat er veranderd is in 2020? En hoe zetten we dat om in een heldere, optimistische en toepasbare boodschap, waarmee je een zo groot mogelijk publiek kunt bereiken?
Aan de hand van een aantal deelgebieden werd er in groepjes gebrainstormd over hoe de toekomst er uit zou moeten zien. Op grote vellen werden alle ideeën en dwarsverbanden uitgewerkt. Aan de gespreksleiders vervolgens de schone taak om alle input op hun onderwerp in één zin te vangen. En dan blijken er heel lange zinnen mogelijk te zijn….
Op basis van alle input stelde een kleine groep een kort en krachtig manifest samen.

Eten, dansen, slapen, yoga
150228 SkelectiefHet hele weekeinde werd het eten, heel toepasselijk, verzorgd door het lokale Haagse transitieproject Lekkernassûh. Zij kookten voor alle aanwezigen heerlijk eten met lokale producten. Er waren veel meer mensen gekomen dan verwacht, maar Transition Town gaat over veerkracht en aanpassen, dus dat werd heel soepel opgelost. Na de afwas gingen de stoelen aan de kant en werd er gedanst op live muziek van Skelectief. Nog later was er disco, maar toen zat ik al in de trein op weg naar mijn bedje.
Zo kon ik helemaal fris beginnen aan dag twee. Vroege vogels konden de dag beginnen met yoga voor luie mensen, net als workshop Chi Kung verzorgd door het Love IT (interne transitie) team van Den Haag!

Open Space
In de ochtend was er een open space bijeenkomst. Wie wilde kon een vraag of onderwerp op een groot bord schrijven en vervolgens kon iedereen hier in drie rondes over meedenken. Het was mooi dat hier ook weer veel communicatietips uit voort kwamen. Je kunt je natuurlijk laten zien door dat wat je doet, door concrete acties dus. Maar ook door slimme combinaties te zoeken met bijvoorbeeld een yoga- of meditatieclub. Je kunt aanhaken bij landelijke actiedagen en zo zorgen dat je in de pers komt en je kunt circulaire-economie projecten inzetten om meer naamsbekendheid te krijgen en ook om middelen te genereren. En door de besluitvorming via het consent bouw je een stabiele organisatie op waarmee je goed voor de dag kunt komen.

(On)begrensde transitie?
150228 TT Treffen2Na een aantal pitches over projecten in het land was er tijdens de lunch tijd om elkaar je beste huis-, tuin- en keukentips te geven. Dit leverde mooie discussies op, want al snel blijkt voor iedereen de grens van wat haalbaar is of van welke offers je bereid bent te maken ergens anders te liggen. Mag je bijvoorbeeld vliegen als je voor de rest goed bezig bent of is vliegen sowieso een no go? Tja, waar ligt jouw transitiegrens?

Workshop lokale munt
‘s Middags konden we kiezen uit verschillende workshops. De workshop van Fedde, die 7 jaar in de ontwikkelingshulp gewerkt heeft, ging over het feit dat wij hier nog heel wat ontwikkelingshulp kunnen gebruiken op het gebied van duurzaam landbeheer, kringlopen en het ecotoilet.
Transitie naar Veerkracht is een uitgebreide transitiecursus en de drie trainers gaven vanmiddag een workshop over suiker in onze voeding. Gerben Nap van de stichting Stro gaf een workshop over een ander soort geld. Het doel van Stro op korte termijn is duurzame, lokale economieën te bouwen. Op lange termijn willen ze wereldwijd een ander geldsysteem.

150228 Workshop Een ander soort geldIk volgde de workshop van Stro. Gerben legde duidelijk uit hoe het andere geldsysteem werkt, hoe je het invoert en wat de voordelen zijn. En dat waren er nogal wat. Geld blijft veel langer in de lokale economie en sijpelt niet weg naar bijvoorbeeld de aandeelhouders van een grote supermarkt. Met het systeem van Stro word je gestimuleerd geld dat je krijgt ook snel weer uit te geven, van oppotten wordt het alleen maar minder waard. Hierdoor hoeven mensen ook niet op hun geld te wachten, want hoe sneller je je rekening betaalt, hoe beter het ook voor jezelf is. Het is voor kleine ondernemers makkelijker om krediet te krijgen en een klein percentage van het lokale geld komt ten goede aan de gemeenschap.
Minstens zo belangrijk is dat een lokaal systeem de groeidwang wegneemt en geld uit de greep van de financiële sector haalt. Geld krijgt zo weer de functie van smeermiddel. De financiële sector is zo groot en complex dat je die niet van bovenaf wereldwijd kunt veranderen. Is het dan helemaal onmogelijk? Het kan heel goed, legt Gerben uit; als je van onderop begint, dan wordt de sector vanzelf met een veranderde realiteit geconfronteerd.

Samen komen we er wel
De dag werd afgesloten in een grote kring. Iedereen werd uitgenodigd om te vertellen wat ze vanaf morgen anders zouden gaan doen. Afgaand op de reacties gaat er heel wat gebeuren!
Tot nu toe transitiede ik er lustig in mijn eentje op los en ik vond het hartstikke leuk twee dagen lang ondergedompeld te worden in een hele Transitiewereld. Mijn complimenten voor en dank aan het Haagse en het landelijke team voor dit inspirerende weekeinde. Volgens mij gingen alle deelnemers helemaal opgeladen, met goede ideeën en goede moed naar huis.
Jacob uit de Zaanstreek had op basis van het weekeinde een gedicht gemaakt dat hij tot slot voordroeg. Alles kwam erin terug en deze twee regels vatten het heel mooi samen:

Met hoofd en hart en hand in hand
geven we zelf wel vorm aan het beloofde land

150228 TT Treffen
©Francien van den Berg / www.degroenewelvaart.nl