Categorie: ,

Klimaatscepticus neemt loopje met de waarheid


Door Paul Hendriksen (TT Deventer en TT Nederland)

In de zaterdagbijlage Letter & Geest van dagblad Trouw van 5 december krijgt econoom Hans Labohm twee pagina’s de ruimte om zijn ‘klimaatsceptische’ verhaal te doen. Hij strooit daar zijn lezers handenvol zand in de ogen. Labohm beweert dat klimaatwetenschappers feiten achterhouden of verdraaien om tegen beter weten in de urgentie van het klimaatvraagstuk overeind te houden. Intussen neemt hij zelf een loopje met de waarheid door zeer selectief gebruik te maken van beschikbare wetenschappelijke gegevens. Kwalijk, want voor de gemiddelde lezer is de dubbele bodem onzichtbaar.

Consensus of verdeeldheid

De mondiale klimaatsystemen zijn enorm complex, we begrijpen lang niet alles. Het leeuwendeel van de klimaatwetenschappers is het echter over veel zaken wèl eens. Dat past niet in Labohms straatje. Hij probeert dus twijfel te zaaien over deze consensus door de klimaatsceptische Oregon Petition aan te halen. In tien jaar tijd hebben 30.000 wetenschappers hem getekend. Ziedaar bewijs van grote verdeeldheid, zegt Labohm. Saillant detail: de overgrote meerderheid van de ondertekenaars heeft geen klimaatwetenschappelijke achtergrond.

Nog een voorbeeld van manipulatieve omgang met de feiten: Labohm beweert stellig, dat de ‘hockeystick-grafiek’ over de temperatuurontwikkeling in de afgelopen eeuwen uit de IPCC-rapporten is geschrapt. Omdat de onderbouwing door klimaatsceptici onderuit zou zijn gehaald. Welnee, hij staat gewoon op pagina 467, hfdst. 6, van het IPCC-AR4 rapport. Soms is openlijk onwaarheden verkondigen de beste manier om deze te verbergen. Maar hier krijgt Labohm de hockeystick als een boomerang terug.

Temperatuurdaling of -stijging

Schoolvoorbeeld van selectieve nieuwsgaring is Labohms troefkaart: de mondiale temperatuur zou de afgelopen tien jaar niet zijn gestegen, maar gedaald.

In de grafiek die Labohm bij zijn artikel plaatst, is de temperatuur afgezet tegen CO2-concentraties in de atmosfeer vanaf 1998. Sinds dat jaar lijken de wereldwijde temperaturen in neergaande lijn, in weerwil van een trendmatig stijgende hoeveelheid CO2. Bewijs dat de relatie tussen CO2 en klimaatverandering een hoax is, aldus Labohm. Andere factoren in het spel noemt hij voor het gemak niet. Zoals het periodiek optredende weersfenomeen La Niña, dat sinds 1999 een tijdelijk temperende invloed heeft op de mondiale temperatuurstijging.

En toch behoren de afgelopen jaren tot de warmste sinds men in 1850 met meten begon. Hoe dat komt? Omdat op de lange termijn (niet voor niets buiten de reikwijdte van Labohms grafiek) de tendens er namelijk onomstotelijk een is van opwarming, en niet van afkoeling.

Baten en lasten

N.LawsonPasfoto_web
N. Lawson

Labohm voert Lord Nelson Lawson op als pleitbezorger van een rationele discussie over het al dan niet bestaan van door mensen veroorzaakte klimaatverandering. Pijnlijk. Deze Conservatieve oud-minister van Financiën grijpt terug op zijn oude baan door te bepleiten om de baten en lasten van klimaatverandering tegen elkaar weg te strepen. “De koudere delen van de wereld zullen meer merken van de baten, de warmere regio’s krijgen meer van de lasten”, zo schrijft hij in een boek. Zolang het wereldwijde eindsaldo maar positief is, moeten we in die redenatietrant voor lief nemen dat op dit moment al miljoenen in ontwikkelingslanden ernstige gevolgen ondervinden van veranderende weerspatronen en een stijgende zeespiegel. Een ‘rationele’ rekensom die de schrijnende realiteit totaal ontkent.

Ongemakkelijke waarheden

AmericanDreamLabohm toont zich in zijn artikel een econoom uit het kamp dat wars is van elk overheidsingrijpen in de markt en persoonlijke keuzevrijheid. Hij schrijft te vrezen dat “een geleide ecologische plan-economie” de vrijheid van ondernemen zal inperken, indien politici klimaatverandering als uitgangspunt nemen voor beleidsvorming. Hoogstwaarschijnlijk ligt daar dan ook zijn motivatie om zich te profileren als klimaatscepticus.

Wat maakt dat zijn verhaal zo gretig ingang vindt in de media en de hoofden van zoveel mensen? De waarheid die de bergen van wetenschappelijke gegevens en publicaties ons vertellen, zijn zeer ongemakkelijk. Ze passen niet in het wereldbeeld waarmee we zijn opgegroeid. Een wereldbeeld dat zegt dat we rustig kunnen doorgaan op de ingeslagen weg, dat alles alleen maar beter kan worden. Door mensen veroorzaakte klimaatverandering doorkruist dat beeld. Het verhaal dat Labohm vertelt, is wat mensen dolgraag willen horen. Twijfel zaaien lukt prima als je een publiek hebt dat graag in twijfel gebracht wil worden. En twijfel zaaien is nog makkelijker als je het niet zo nauw neemt met het presenteren van alle feiten.

Dat is uiterst kwalijk, zeker als er zulke essentiële zaken op het spel staan als het veiligstellen van een leefbare toekomst voor onze kinderen en de generaties na hen.

(bovenstaand artikel werd ook ter plaatsing aangeboden aan de redactie van Trouw)