Categorie:

Energiebeleid NL gevaarlijke paradox

’Het is verbijsterend dat de Nederlandse regering gewoon doorgaat met olieverslaafde economie’ schrijven Greenpeace en Peakoil in een opiniebijdrage aan Het Financieel Dagblad. Waarin de kloof tussen regeringsbeleid en realiteit scherp bloot gelegd wordt.

Ter achtergrond de lezing “The Paradox of Crisis” van Naomi Klein, opgenomen in maart 2011 in Totnes. Naomi Klein is een Canadese journaliste, publiciste en activiste. Bekend van No Logo, de Shock-doctrine en deze TED-video: ‘Addicted to Risk“.

De uitzending van VPRO Tegenlicht op maandag 21 maart laat eveneens een verbijsterend beeld zien van de door olie-verslaving gedreven Europese (en Nederlandse/SHELL) politiek in het Midden Oosten: “Onze dierbare dictators”

En tenslotte Jan Rotmans, hoogleraar Duurzame Transitie aan de Erasmus, over dure olie en Fukushima. Een olieprijs van boven de 100 dollar en een kernramp in Japan bezorgen duurzame energie een nieuwe impuls. De mindset, de verslaving aan fossiele energie, moet echter nog wel “om” bij veel mensen.

Maar nu eerst de bijdrage van Peter Polder (Peakoil NL) en Rolf Schipper (Greenpeace NL)

Nederlands energiebeleid verbijsterend

De onrust in het Midden Oosten laat de olieprijzen de lucht in schieten. Benzine is in Nederland nog nooit zo duur geweest. Deze alsmaar stijgende olieprijs heeft een groot effect op onze economie. Vreemd genoeg reageert de regering niet op dit groeiende probleem, terwijl steeds meer onderzoeken laten zien dat de oplossing voor het grijpen ligt: een vermindering van het gebruik van olie en andere fossiele brandstoffen door efficiënter energiegebruik en schone energiebronnen. Het hoeft de samenleving niet eens wat te kosten.

Goedkope olie is op

Honderd dollar per vat noteerde de olie de afgelopen week. In 2003 werd een dergelijke prijs nog voor onmogelijk gehouden. Gemiddeld haalde de olieprijs in 2010 al een prijs van bijna $ 80 per vat, 12% meer dan het jaar ervoor. De algemene verwachting is dat de olieprijs elk jaar opnieuw zal blijven stijgen. De olievoorraad is eindig en de productie van goedkope, makkelijk winbare olie is over zijn hoogtepunt. Toch blijft het westen meer en meer olie verbruiken. We zijn in hoge mate afhankelijk van een steeds schaarser wordende grondstof.

Dure olie uit steeds gevaarlijker boorputten

De schaarste van fossiele brandstoffen leidt nog tot een ander probleem. Omdat de makkelijk winbare olie op begint te raken, gaan oliebedrijven op steeds gevaarlijker plekken naar olie zoeken. De olieramp in de Golf van Mexico liet zien dat dat niet zonder risico’s is. Olielekkages op kilometers diepte zijn nauwelijks te controleren. Nu, bijna een jaar later, komt er nog steeds olie naar boven. Het erge is dat oliebedrijven van de BP-ramp weinig lijken te leren.

Zo kondigde Shell aan naar de Noordpool te trekken om onder nóg extremere omstandigheden naar olie te boren. Als het aan de bedrijven ligt, komen ten noorden van Alaska – middenin een van de mooiste natuurgebieden ter wereld – straks boortorens. Een olielek rond de Noordpool is door de kou en het ijs nog veel moeilijker te bedwingen, laat staan op te ruimen, dan in de Golf van Mexico. Het is niet moeilijk voor te stellen hoe beelden van met olie besmeurde ijsberen de wereld zullen rondgaan. Ondanks deze risico’s – financieel en voor het milieu – schrikken bedrijven niet terug voor oliewinning in maagdelijk gebied.

Regering is olieverslaafd

Het is ronduit verbijsterend dat, ondanks al deze problemen, de Nederlandse regering doorgaat met de olieverslaafde economie. Zeker nu dankzij talloze rapporten de alternatieven voor het oprapen liggen. Eind vorig jaar publiceerden twee Amerikaanse onderzoekers, Mark Jacobson en Mark Delucchi, een studie waaruit blijkt dat in 2050 wereldwijd al onze energie uit duurzame bronnen kan komen. Olie, uranium, steenkool en aardgas zijn dan niet langer nodig. Uitsluitend sociale en politieke belangen staan zo’n schone toekomst in de weg, zo concludeerden zij.

Technisch én economisch is het volledig haalbaar. Na vele vergelijkbare scenario’s, van onder meer Greenpeace, Ecofys en McKinsey, doet de Europese politiek gelukkig inmiddels zelf ook onderzoek. De Europese Commissie presenteerde deze week de 2050 Roadmap naar een koolstofarme economie. Het plan neemt een snelle overschakeling naar de onvermijdelijke schone energievoorziening van de toekomst eindelijk serieus.

Hernieuwbare energie brengt vele voordelen

De overstap naar schone energie brengt ons vele voordelen. Banen, gezonde lucht en een onafhankelijkheid van Rusland en de Arabieren. We voorkomen milieuvervuiling en aantasting van de Noordpool. Het versneld terugdringen van de uitstoot van CO2 met 80 tot 95% in 2050 kost Europa zo’n euro 270 mrd per jaar, maar daar staat een besparing op fossiele brandstoffen van euro 175 tot euro 320 mrd per jaar tegenover.

Een omschakeling van het huidige energiesysteem vraagt echter wel om maatregelen. Waar Spanje bijvoorbeeld de maximumsnelheid verlaagt om de economie te beschermen tegen de hoge olieprijzen, brengt het kabinet-Rutte de maximumsnelheid juist omhoog. Op die manier spant de regering het paard achter de wagen. Het zou verstandiger zijn om eerlijke prijzen te rekenen voor de vervuiling die fossiele brandstoffen veroorzaken.

Milieuheffingen op kerosine, diesel en steenkool kunnen terug naar de consument en het bedrijfsleven via lastenverlichting op winst en arbeid. We krijgen dan een schone energietoekomst, die ons per saldo geen geld kost, het risico op klimaatverandering en milieurampen beperkt, ons onafhankelijk maakt van onlusten in het Midden-Oosten en onzekere brandstofprijzen.

Welke politicus kan daar nou op tegen zijn?

 

Rolf Schipper is econometrist en campagneleider energie en klimaat bij Greenpeace,

Peter Polder is onderzoeker bij Stichting Peakoil Nederland.

Naomi Klein – “The Paradox of Crisis”

Ter achtergrond de lezing “The Paradox of Crisis” van Naomi Klein, opgenomen in maart 2011 in Totnes. Zij gaat diep in op de pijnlijke relatie tussen economie en ecologie . Hoe de klimaatdiscussie binnen 2 jaar gepolitiseerd is door de klimaatsceptici en hoe de steun aan duurzame hervormingen met 20-30% gedaald is. Hoofdzakelijk bij conservatieve stemmers. Bekend van No Logo, de Shock-doctrine en deze TED-video: ‘Addicted to Risk

Europa, olie en de arabische dictators

Noord-Afrika is voor Europa vooral een producent van olie en gas. Dit heeft dan ook de onderlinge relaties bepaald. In deze uitzending van VPRO’s Tegenlicht wordt bekeken hoe SHELL en Europese politici met deze regimes omgaan. Ook hier struikel je over de paradoxen:

Onze dierbare dictators

Jan Rotmans over dure olie en Fukushima

Een olieprijs van boven de 100 dollar en een kernramp in Japan bezorgen duurzame energie een nieuwe impuls, zegt hoogleraar Duurzame Transities Jan Rotmans.  Volgens Rotmans heb je drie soorten impulsen voor duurzame energie: Uit incidenten en evenementen (zoals Fukushima), vanuit de conjunctuur (energie-crisis) en structurele veranderingen (piekolie-klimaatchaos). De mindset, de verslaving aan fossiele energie, moet echter nog wel “om” bij veel mensen, maar het besef dat het olie- en gasttijdperk ten einde is, dringt wel steeds verder door.