Categorie: , ,

Broodfonds: Hoe zzp’-ers elkaar financieel steunen

Twee derde van de zelfstandigen in Nederland heeft niets geregeld voor het inkomensverlies bij arbeidsongeschiktheid. Redenen hiervoor zijn onder meer dat de premies bij verzekeringsmaatschappijen vaak erg hoog zijn. Ook heb je als verzekerde geen invloed op (en inzicht in) hoe het geld wordt besteed of belegd. Zzp’-ers richten steeds vaker broodfondsen op, een soort coöperatieve arbeidsongeschiktheid verzekering (AOV). Deze fondsen illustreren treffend dat probleemoplossend vermogen volop in onze eigen samenleving aanwezig is.

Biba Schoenmaker van Coöperatie De BroodfondsMakers schreef hierover onderstaand stuk voor TT. De BroodfondsMakers begeleiden groepen bij het opzetten van broodfondsen.

De nieuwe economie begint van onderop

Negen jaar geleden ervoeren een groep zelfstandig ondernemers, verenigt in een samenwerkingsverband, aan den lijve hoe kwetsbaar je dan kunt zijn. Sommige ondernemers in ons netwerk waren wel eens ziek en bleken helemaal niets geregeld te hebben voor het tekort aan inkomsten bij arbeidsongeschiktheid. Dat gaf soms grote problemen. Wij zijn toen gaan nadenken over een oplossing om elkaar bij ziekte te kunnen ondersteunen. Na 2 jaar ontwikkelen en praten met deskundigen, rolde daar het broodfonds uit.

Het broodfonds is een vorm van arbeidsongeschiktheidsvoorziening voor zelfstandig ondernemers, gebaseerd op onderlinge steun door een groep. Wanneer je ziek bent ontvang je van de 20 tot 50 deelnemers van je broodfondsgroep een schenking. Ieder lid van je broodfondsgroep stort elke maand een bijdrage op een broodfondsrekening, en daarvan gaan schenkingen naar zieken. Het geld op die broodfondsrekening blijft verder van jezelf. Als je uit een broodfonds stapt, krijg je het geld dat op je rekening staat gewoon mee terug. Boven een bepaald maximum betaal je ook geen maandbijdrage meer.

Nadat het ontwikkeld was, werd het concept meteen in de praktijk gebracht en na 6 jaar en meerdere zieken in de groep later, bleek het een stabiel en robuust systeem te zijn. Inmiddels bestaan er 35 groepen in Nederland, rond de zomer zullen dat 50 zijn.

Het verhaal van Jackie Smeets

Jackie Smeets lid van Broodfonds Nood en Brood kreeg een hersenbloeding. Jackie ontving hierna schenkingen vanuit haar broodfondsgroep: “Ik voelde me eigenlijk wel bezwaard om aanspraak te maken op ons fonds.” Het fonds waar Jackie inzat bestond nog maar kort. Andere broodfondsleden drongen er echter bij Jackie op aan om vooral wel een beroep te doen op het broodfonds, daar was het tenslotte voor opgericht.

Jackie: “ Van alle leden krijg ik maandelijks kleine schenkingen die bij elkaar een bedrag vormen dat ik nodig heb om van te leven en mijn vaste lasten mee te dekken. ” Maar haar mede broodfondsleden steunen haar ook door naast de schenkingen soms een kaartje te sturen, Jackie: “ het afgelopen half jaar zijn we naar elkaar toegegroeid en een echte vriendclub.

Voorbeeld van maandbijdragen en bijbehorende schenkingen die je bij ziekte kunt ontvangen. Iedere groep stelt haar eigen niveaus, waar de individuele ondernemer vervolgens uit kiest:

Broodfonds 2013 Te betalen bijdrage per maand Te ontvangen schenking per maand
Laag € 45,00 € 1.000,00
Middel € 67,50 € 1.500,00
Hoog € 60,00 € 2.000,00

 Verplichte verzekering voor ondernemers?

Nu er een steeds grotere groep zelfstandigen ontstaat zijn er ook vaker geluiden te horen over een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering. Politici die hiervoor pleiten houden daarbij helaas geen rekening met het feit dat de groep zelfstandigen zeer divers is. Zoals econome en hoogleraar Esther-Mirjam Sent verwoordde in het programma Buitenhof: slechts een klein deel (11%) van de zelfstandigen heeft niet geheel vrijwillig voor het ondernemerschap gekozen. Via hun werkgever zijn zij ontslagen en konden via de achterdeur als zelfstandige weer terugkomen. Voor hen zou het volgens Sent goed zijn om als overheid te kijken naar een aparte regeling.

Het overgrote deel van de ondernemers in Nederland heeft wel bewust gekozen voor het zelfstandig zijn en de bijbehorende (keuze)vrijheden. Het zou beter zijn wanneer ook verzekeraars hun aanbod gaan herzien en vooral: verbeteren en uitbreiden; transparanter, goedkoper en terug naar hoe verzekeren ook bedoelt was: mensen ondersteunen als ze het nodig hebben. Vaak kun je van tevoren niet zien dat wat je bedenkt meer tot gevolg heeft. Dat geldt ook voor het broodfonds.

Het broodfonds is meer dan een collectieve en betaalbare oplossing voor een inkomensprobleem bij ziekte. Zoals te zien is bij het voorbeeld van Jackie Smeets. Een broodfonds kan uitgroeien tot een netwerk van ondernemers die elkaar ook op andere vlakken bijstaan. Omdat je elkaar kent en vertrouwt (belangrijk voor een broodfonds), zie je dat mensen elkaar sneller tips geven, aan opdrachten helpen, samenwerking aangaan of aan preventie doen om ziekte te voorkomen. Zaken die een AOV niet kan bieden.

Biba Schoenmaker – BroodfondsMakers Coöperatie

r