Een theorie die ook in praktijk wordt gebracht zegt veel meer dan duizend woorden. Daarom geven we op deze pagina voorbeelden van inspirerende initiatieven en projecten verspreid over heel Nederland. Met soms een kijkje over de grens.
Inspiratie voor lokale initiatieven
Voedsel
Transition Towns en eetbare tuinen >>>
- verbouw zelf voedsel in eigen (gevel)tuin, in een volks-, buurt-, buur- of schooltuin, op het balkon, op het dak of in het plantsoen. Natuurlijk biologisch!
- volg of organiseer een cursus permacultuur tuinieren. Voorbeeld: TT Den Helder
- koop voedsel van het seizoen en uit eigen regio. Raadpleeg de groente- en fruitkalender van Milieu Centraal
- kies voor verse producten (niet bewerkt en zo weinig mogelijk verpakt)
– kies voor biologisch (EKO, Demeter) en voor producten uit de eerlijke handel (Fair Trade)
- gooi geen eten weg, maar wees (ook) creatief met restjes
- ‘adopteer’ een boer‘; sluit je aan bij een Pergola-associatie
- verslag van de eerste Nederlandse Pergola-conferentie (december 2008)
- werk eens een dagje (of vaker) mee op een boerderij, bijv. De Hooibel(Den Haag), Hof van Twello, Bioakker (Zutphen)
- organiseer een PermaBlitz: in één dag met een groepje mensen een tuin veranderen in een eetbare tuin
- neem een biologisch groente- fruit- en/of vleesabonnement (via Odin of rechtstreeks bij een tuinder. Of via een bezorgdienst, zoals Van Eigen Erf
- België kent de Voedselteams: een groep van mensen uit een zelfde buurt die gezamenlijk verse groenten, fruit, vlees, brood, zuivel, Wereldwinkelproducten aankopen bij producenten uit de streek.
- eet geen of minder vlees
- rauw voedsel (rawfood) is ook erg gezond (en lekker!)
- volg een cursus ecologisch koken – of organiseer zo’n cursus samen met anderen
– koop voedsel op een biologische boerenmarkt of rechtstreeks bij de bio-boer
- koop samen met buren of vrienden ‘groot’ in, bij een Voedselcoöperatie (VOKO), van Haver tot Gort, etc.
- start een consumentenkring
- organiseer een Wereldmaaltijd, thuis of met een hele groep
- bereken je voedsel-voetafdruk en zie waar je kunt veranderen
Energie
Transition Towns en Piekolie >>>
- Bezoek de sites van lokale TT-energiegroepen zoals Zonnehoven (Dev), Lampje (Gro), Eco Transition Teams (Nijm)
- Doe mee aan de nationale Klimaatstraat-campage en win een klimaatstraatfeest (op 29 mei 2010)
- loop kritisch door je huis en tel het aantal lampen en elektrische apparaten (veel hè?). Kijk wat je kunt veranderen en besparen.
- Lees de tips van een bewoner van rijtjeshuis in Boxtel (pfd-bestand)
- monteer spaar- en led-lampen en tijdschakelaars en meet het energieverbruik van apparaten 
- geen apparaten op standby stand laten staan
- gebruik vaker je handen en voeten i.p.v. elektrische apparaten 
- zorg voor goede isolatie, maar let op voldoende ventilatie!
- kies voor 100% groene stroom
- onderzoek de mogelijkheden van zonnecollectoren en zonnepanelen
- word lid van een zonne- of windcoöperatie
- bouw zelf een kleine windmolen (zie ook het Windturbune Receptenboek)
- neem samen een windmolen (zoals bijvoorbeeld in Reduzum/Friesland)
- Een kas voor elke woonwijk?
- De bewoners van de wijk EVA-Lanxmeer in Culemborg zijn sinds april 2009 zelf eigenaar van hun wijkenergiebedrijf Thermo Bello. 
- adopteer een zonnepaneel op een boerderij (in ruil voor biologische producten)
- bereken je mondiale voetafdruk en zie waar besparingen mogelijk zijn
- begin alvast met het verzamelen van concrete opties en voorbeelden voor het Minder Energie Plan, dat kan worden aangeboden aan het gemeentebestuur (dit is ’stap 12′ bij de omschakeling naar een Transition Town)
Verkeer en vervoer
- ga (vaker) op de fiets
- pak (vaker) de trein, eventueel in combinatie met een vouw- of OV-fiets
- regel gezamenlijk vervoer van kinderen naar/van school
- schaf een fietskar of bakfiets aan – ook prima samen te gebruiken met buren en vrienden
- ga carpoolen, autodaten of autodelen; doe mee met buurtauto-projecten (Greenwheels, Wheels4all)
- ontwikkel bij autorijden een zuinige rijstijl
- in buitengebieden: maak je samen sterk voor meer/beter openbaar vervoer
- Een verre reis maken? Bereken je vakantie-voetafdruk
Water
- wees wijs met water, verspil het niet
- vang regenwater op voor tuin, balkon en kamerplanten
- plaats een regenton, of koppel er een paar aan elkaar, of bevestig een ‘regenzuil’
- sla een waterpomp in je (volks)tuin
- onderzoek de mogelijkheden van waterzuivering met planten
- leg een helofytenfilter aan (bekijk filmpje)
- De Twaalf Ambachten, centrum voor schone technologie, ontwikkelde de ‘nonolet’: het waterloos toilet
- Misschien is er ruimte voor een composttoilet? Foto’s zelfbouw composttoilet >>>
- of een compact composteur voor boot of caravan
Bouwen en wonen
- ga kleiner wonen – of meer gemeenschappelijk: Centraal Wonen, ecowijk, ecodorp
- isoleer je huis met natuurlijke materialen
- onderzoek of je wonen en werken kunt combineren, misschien wel in een Sungalow
- Zeer energiezuinig is het wonen in een Passiefhuis, Zonneterp of kaswoning, of in een zelfgebouwd aardehuis, earthship of onderlandhuis
- bij (ver)bouw van een huis: kies voor ecologische materialen en voorzieningen
- België kent Bouwteam-woningen (advies en cursussen bij nieuw- en verbouw)
- ontwerp en creëer samen met buurtgenoten ontmoetingsplekken, gebouwd uit lokale, natuurlijke materialen (City Repair)
- veel meer over ‘anders’ bouwen en wonen
Tuinieren
- tuinier ecologisch, zonder bestrijdingsmiddelen en gif
- leg een geveltuin(tje) aan en stimuleer je buren om dat ook te doen
- de gemeente Amsterdam stimuleert de aanleg van daktuinen (download handkeiding)
- verdiep je in de principes van permacultuur
- leg samen een buurttuin aan – dat kan ook in de stad. Voorbeelden: buurtmoestuin De Trompenburg in Amsterdam, en de permacultuur pluktuin in Enschede. Meer over buurtmoestuinen >>>
- organiseer een PermaBlilz: samen met een stel mensen binnen een dag een tuin omtoveren tot een eetbaar landschap
- kweek zelf groenten, kruiden en bloemen op het balkon, op het dak en/of in een geveltuin(tje)
- benut ook de verticale lijnen. Ter inspiratie: een verhaal over Urban Green – over groene daken, van horizontaal naar verticaal tuinieren, binnentuinen en het optimaal gebruiken van terras en balkon.
- begin een volkstuin (kan ook met een groepje). Voorbeeld: ‘tuinmaatjes’ in TT Groningen
- of ‘adopteer’ een stuk openbaar groen
- o.a. de gemeente Utrecht stimuleert het zelfbeheer van openbaar groen. Er is een leuk boekje over: Groen moet je doen!
- doe een guerilla gardening actie in je buurt
- organiseer ruildagen of ruilplekken voor planten, zaden en stekjes
- stimuleer scholen om schooltuinen en groene speelplaatsen aan te leggen, zodat kinderen avontuurlijk kunnen spelen en leren in de natuur
- creëer groene speelplekken voor en met kinderen in buurten en wijken
- betrek kinderen actief bij tuinieren.
Voorbeeld: kindertuinen in Tilburg
Lokale economie
Transition Towns en lokaal geld >>>
- sommige Transition Towns in Groot-Brittannië kennen al een vorm van lokaal geld, zoals Totnes, Lewes en Stroud
.jpg)
- de Hof van Twello is een actief centrum voor lokale economie. met o.a. tuinen en winkel
- sluit je aan bij de lokale LETS-kring of start zo’n systeem
- organiseer ruil- of weggeefbeurzen, of begin een LETS-ruilwinkel
- betrek producten en diensten zoveel mogelijk uit eigen buurt of regio
- creëer lokaal of regionaal geld (bv. Gelre handelsnetwerk in Gelderland)
- Stichting CENT zet zich in voor voor complementaire lokale economie
- of andere vormen van een complementaire economie
- maak je sterk voor een solidaire economie: Voor De Verandering, Vereniging Solidair)
Buurtinitiatieven
- leg een buurt(moes)tuin aan, ook met composthopen
- verdiep je zo nodig in de uitgangsunten van ecologisch tuinieren en permacultuur
- verken de mogelijkheden om groenten, fruit en kruiden te telen op openbare plekken.
Voorbeelden: Eetbaar Rotterdam, permacultuur in Den Haag, Boerenstadswens Amsterdam
- plant vrucht- en fruitbomen en bessenstruiken in straten, parken en plantsoenen
- doe je gemeente een eetbaar bos cadeau (zoals in TT Deventer)
- leg geveltuinen aan; doe mee aan de jaarlijkse zaaidag Bloeiende kernen
- Kies voor blije bloemen (Eko); of pluk ze in een zelfpluktuin
- begin samen met wat buren of vrienden een volkstuin; is erg stimulerend en ook gezelliger. (TT Groningen)
- of start een ‘tuinenruil’: groenten telen in de tuin van iemand anders die daar geen zin of tijd voor heeft
- Ook VELT in België stimuleert de aanleg van buurtmoestuinen
- begin een Weggeefwinkel
- start een Voedselcoöperatie of creëer afhaalpunten voor biologische producten. Voorbeeld: Vokomokum in Amsterdam.
- organiseer spullen- en kledingruilbeurzen in straat of wijk
- start eetgroepjes, buurt- of huiskamerrestaurants (biologisch, sociaal, goedkoop, minder energie). Dit kan uitgroeien tot een Community Supported Kitchen!
- organiseer Wereldmaaltijden
- wissel uit wat ieder zoal zelf kan, weet, doet (of deed), betrek hier juist ook oudere mensen bij.
- Steeds meer lokale TT-groepen houden een maandelijks Transition Cafe of een Wereld Cafe.
- organiseer workshops of cursussen om kennis en vaardigheden aan elkaar door te geven: repareren, kleding maken, fietsen herstellen, groenten inmaken, recepten uitwisselen, ecologisch koken/tuinieren, energiebesparing, woningisolatie, creatief hergebruik (spullen, kleding), groenten en fruit inmaken en bewaren (voorbeeld: de Hof van Twello).
- organiseer een Repair cafe; laat je inspireren door de cursus de Happy Hergebruiker
- start een Stitch ‘n bitch’-groepje (samen breien)
- Doe mee aan de nationale Klimaatstraat-campage en win een Klimaatstraatfeest (op 29 mei 2010)
- ga samen op excursie naar inspirerende projecten
- oriënteer je binnen netwerken van buurttuinen en schooltuinen
Inspiratie voor hoofd, hart en handen
De visie van Transition Towns >>>
- organiseer filmavonden bij iemand thuis of in buurthuis, school, etc. Raadpleeg de Agenda voor fillmbijeenkomsten, georganiseerd door lokale TT-groepen
- maak (samen) lijstjes van producten en diensten die afhankelijk zijn van aardolie, en bedenk olie-vrije alternatieven
- houd bijeenkomsten om samen te praten over de veranderingen op persoonlijk vlak als gevolg van het afkicken van olieverslaving.
De Transition Town-initiatieven in o.a. Groningen en Deventer hebben speciale ‘Hart & Ziel-werkgroepen
- organiseer (educatieve) bijeenkomsten met spellen of ander werkvormen
- fantaseer – ook hardop en samen met anderen – over hoe je dorp of stad er uit zou kunnen zien bij een fors lager olieverbruik. Voorbeeld: visionaire stadswandeling TT Deventer
- organiseer bijeenkomsten waar mensen elkaar verhalen vertellen over vroeger, nu en straks
- houdt ‘droombijeenkomsten‘ waar je met elkaar je dromen en idealen kunt delen 
- maak samen tekeningen of maquêttes van hoe het ‘allemaal anders’ zou kunnen
- probeer je een voorstelling te maken hoe jouw dorp, stad of wijk er over pakweg twintig jaar 
uit zou kunnen zien
- geef een imaginaire rondleiding door je zelfbedachte wijk, dorp of stad- nodig ispirerende sprekers uit over thnema’s waar je meer over wilt weten
- organiseer muziek-, dans- en poëziebijeenkomsten
- maak wandelingen in de natuur
- organiseer fietstochten of wandelingen door je eigen stad of buurt om te ontdekken wat er allemaal al gebeurt en nog meer zou kunnen. Voorbeeld: TT Rijen
- inventariseer de duurzame initiatieven die al in je buurt plaatsvinden (Voorbeeld: fotomozaïek TT Deventer)
- maak excursies (bij voorkeur te voet of op de fiets) naar biologische boerderijen, natuurtuinen en andere inspirerende plekken om ideeën op te doen. Voorbeeld: TT Nijmegen
- bezoek bijeenkomsten waar je geestverwanten kunt ontmoeten
- bezoek een informatiebijeenkomst over Transition Towns in eigen stad of buurt of een landelijke bijeenkomst
- word lokaal actief in een Transition Town-groep of neem zelf een initiatief
Links naar andere organisaties
Duurzaam thuis – Veel praktisch nieuws, tips
Happy News – Optimistisch, inspirerend en onafhankelijk
