Inspiratie!

Zonder inspiratie geen motivatie. Een theorie zichtbaar gemaakt in de werkelijkheid, zegt meer dan duizend woorden. Daarom op deze pagina een vloed aan voorbeelden van initiatieven en projecten uit heel Nederland. Deels uit TT en deels van andere initiatieven.

Tegelijkertijd willen we je er op attenderen dat het niet echt goed werkt om een voorbeeld klakkeloos over te nemen. Dat heeft te maken met het feit dat de mensen die een project uitvoeren, de vrijheid en de ruimte moeten hebben om hun eigen talenten en ervaring in te brengen. Dat houdt de motivatie hoog en versterkt het project.

En tenslotte vraagt elk project om goede afstemming op de lokale omstandigheden. Met de stroom mee zwemmen gaat nu eenmaal een stuk makkelijker dan er tegenin.

Voedsel: Lokaal, ecologisch en gezond

Midden in Transition Town staat het concept van de eetbare tuin en de eetbare stad. Een eetbare tuin is naast mooi, voedend, gezond en lekker ook een heel verstandige investering. Met een eetbare tuin word je minder afhankelijk van supermarkten die hun groenten en fruit van over de hele wereld hier naartoe slepen. Via voedselketens die (zeer) veel olie verbruiken bij de teelt, de verwerking, de opslag en het transport. Als die olie de komende decennia schaars en duurd wordt (Piekolie), heb je daar met een eetbare tuin of stad veel minder last van.

Verbouw je eigen voedsel in je tuin, op je balkon, voor je raam of op je dak. of een volks-, buurt-, buur- of schooltuin, op het of in het plantsoen. Of desnoods in een raamtuin. Natuurlijk en biologisch! Voorbeelden: TT Deventer, TT Tilburg, TT Amsterdam-de Pijp,
Volg of organiseer een cursus (permacultuur-) tuinieren. Voorbeelden: TT Den Helder, TT Westerveld
Koop voedsel van het seizoen en uit je eigen regio en/of
Koop op een biologische boerenmarkt of rechtstreeks bij de bio-boer en/of
Koop producten uit de Fair Trade
Raadpleeg de groente- en fruitkalender van Milieu Centraal, koop verse producten, onbewerkt en zo min mogelijk verpakt
Gooi geen eten weg, doe aan kliekjesdag en/of wees creatief met restjes
‘Help’ een boer in jouw buurt‘, sluit je aan bij een Pergola-associatie of werk eens een dagje (of vaker) mee op een boerderij,zoals op De Hooibel (Den Haag), Hof van Twello (Deventer) of de Bioakker (Zutphen)
Organiseer een PermaBlitz: in één dag met een groepje mensen een tuin veranderen in een eetbare tuin: TT Eindhoven
Neem een biologisch groente- fruit- en/of vleesabonnement zoals via Odin of rechtstreeks bij een tuinder. Of via een bezorgdienst, zoals Van Eigen Erf
Sluit je aan of start een VersVoko: een groep mensen uit een zelfde buurt die gezamenlijk verse groenten, fruit, vlees, brood, zuivel aankopen bij producenten uit de streek. ). Zie ook van Haver tot Gort en TT Amsterdam-de Pijp
Eet geen of minder vlees en probeer eens rauw voedsel (rawfood). Ook erg gezond, goedkoop en lekker!

Doe een cursus ecologisch koken of organiseer zo’n cursus samen met anderen
Organiseer een (Wereld)maaltijd, kook vaker een maaltijd voor je vrienden thuis
Bereken je voedsel-voetafdruk en zie waar je kunt veranderen

Kijk verder >> Films over landbouw, voedsel en permacultuur

Energie: Hernieuwbaar en minder

Piekolie en klimaatverandering zijn de belangrijkste drijfveren voor TT om in actie te komen met projecten aan de basis van onze samenleving. Onze aanpak van het energie vraagstuk is tweeledig: Drastisch minderen van het fossiele brandstofverbruik en het zo snel mogelijk omschakelen naar hernieuwbare energiebronnen. Na piekolie zal de beschikbaarheid van goedkope olie sneller afnemen dan dat we aan hernieuwbare energie kunnen toevoegen. Daarom is het zeer verstandig met veel minder energie te gaan leven. Niet in de laatste plaats omdat we daarmee geld overhouden, bijvoorbeeld om te investeren in duurzame, energie-arme maatregelen.

Onderzoek de mogelijkheden van zonnecollectoren en zonnepanelen en steun de opkomst van lokale en regionale energiemaatschappijen.
Bewoners in Culemborg zijn eigenaar van hun wijkenergiebedrijf Thermo Bello. Texel ontwikkelt Texel Energie, Groningen Grunneger Power en Zutphen de ZET.
Bezoek de sites van lokale TT-energiegroepen zoals Zonnehoven (Deventer), Lampje (Groningen), Eco Transition Teams (Nijmegen)
Kies voor 100% groene stroom en/of word lid van een zonne- of windcoöperatie
Zorg voor goede isolatie (maar let op de ventilatie!)
Koop geen nieuwe apparaten, zeker als de oude nog niet op zijn
Repareer spullen zolang dat kan of ruil ze met anderen
Zet de verwarming een graadje of wat lager en trek vaker warme kleren aan
Laat apparaten niet standby staan en gebruik vaker je spierkracht
Bouw zelf een kleine windmolen (zie het Windturbune Receptenboek) of neem samen een windmolen (zoals bijvoorbeeld in Reduzum/Friesland)
Doe mee aan de nationale Klimaatstraat-campage en win een klimaatstraatfeest
Loop kritisch door je huis en kijk wat je kunt besparen.
Lees eens de tips van deze bewoner van rijtjeshuis in Boxtel (pfd-bestand)
Monteer spaar- en led-lampen en tijdschakelaars en meet het energieverbruik van apparaten

Kijk verder >> Films over piekolie, klimaat en energie

Verkeer en vervoer

Neem vaker de fiets, deel de auto met je buren (MyWHeels, Autodate e.d.)
Pak (vaker) de trein, liefst in combinatie met een vouw- of OV-fiets
Regel gezamenlijk vervoer van kinderen naar/van school
Ga carpoolen, autodaten of autodelen; doe mee met buurtauto-projecten (Greenwheels, Wheels4all, Autodate, MyWheels)
Ontwikkel bij autorijden een zuinige rijstijl
Maak je samen sterk voor meer/beter openbaar vervoer
Een verre reis maken? Bereken eerst je vakantie-voetafdruk
Schaf een fietskar of bakfiets aan – ook prima samen te gebruiken met buren en vrienden
Probeer dichter bij je werk te gaan wonen of ga een paar dagen per week lekker thuis telewerken
Koop je spullen in de buurt, vermijd koopjes aan de andere kant van het land
Ga minder vaak en minder ver op vakantie en mijd het vliegtuig

Water

Wees wijs met water, verspil het niet
Vang regenwater op voor tuin, balkon en kamerplanten
Plaats een regenton, of koppel er een paar aan elkaar, of bevestig een ‘regenzuil’
Sla een waterpomp in je (volks)tuin
Onderzoek de mogelijkheden van waterzuivering met planten
Leg een helofytenfilter aan (bekijk filmpje)
Een waterloos toilet? De Twaalf Ambachten, centrum voor schone technologie, ontwikkelde de ‘nonolet’
Misschien is er ruimte voor een composttoilet? Foto’s zelfbouw composttoilet >>>
Of een compact composteur voor boot of caravan

Bouwen en wonen

Isoleer je huis , liefst met natuurlijke materialen. Doe s’avonds je gordijnen dicht.
Ga kleiner wonen – of meer gemeenschappelijk: Centraal Wonen, ecowijk, ecodorp
Deel voorzieningen met de buren/buurt zoals wasmachine, diepvrieskist en (speciaal) gereedschap
Haal spullen zoveel mogelijk tweedehands uit de buurt en/of via Marktplaats e.d.
Onderzoek of je wonen en werken kunt combineren, misschien wel in een Sungalow
Ga energiezuinig wonen in een Passiefhuis, Zonneterp ofkaswoning, of in een zelfgebouwd aardehuis, earthship of onderlandhuis
Bij (ver)bouw kies voor ecologische materialen en voorzieningen
België kent Bouwteam-woningen (advies en cursussen bij nieuw- en verbouw)
Ontwerp en creëer samen met buurtgenoten ontmoetingsplekken, gebouwd uit lokale, natuurlijke materialen (City Repair)
Veel meer over ‘anders’ bouwen en wonen

Kijk meer >> Films over ecologisch en gemeenschappelijk bouwen en wonen

Tuinieren

Tuinier ecologisch, zonder bestrijdingsmiddelen en gif
Leg een geveltuin(tje) aan en stimuleer je buren om dat ook te doen
Amsterdam stimuleert de aanleg van daktuinen (download handkeiding)
Verdiep je in de principes van permacultuur
Leg samen een buurttuin aan – dat kan ook in de stad. Voorbeelden: buurtmoestuin De Trompenburg in Amsterdam, en de permacultuur pluktuin in Enschede. Meer over buurtmoestuinen >>>
Organiseer een PermaBlitz: samen met een stel mensen binnen een dag een tuin omtoveren tot een eetbaar landschap
Kweek zelf groenten, kruiden en bloemen op het balkon, op het dak en/of in een geveltuin(tje)
- benut ook de verticale lijnen. Ter inspiratie: een verhaal over Urban Green – over groene daken, van horizontaal naar verticaal tuinieren, binnentuinen en het optimaal gebruiken van terras en balkon.
- begin een volkstuin (kan ook met een groepje). Voorbeeld: ‘tuinmaatjes’ in TT Groningen
- of ‘adopteer’ een stuk openbaar groen
- o.a. de gemeente Utrecht stimuleert het zelfbeheer van openbaar groen. Er is een leuk boekje over: Groen moet je doen!
- doe een guerilla gardening actie in je buurt
- organiseer ruildagen of ruilplekken voor planten, zaden en stekjes
- stimuleer scholen om schooltuinen en groene speelplaatsen aan te leggen, zodat kinderen avontuurlijk kunnen spelen en leren in de natuur
- creëer groene speelplekken voor en met kinderen in buurten en wijken
- betrek kinderen actief bij tuinieren.
Voorbeeld: kindertuinen in Tilburg

Kijk meer >> Films over ecologisch tunieren, voedsel en permacultuur

Lokale economie

Transition Towns en lokaal geld >>>

- sommige Transition Towns in Groot-Brittannië kennen al een vorm van lokaal geld, zoals Totnes, Lewes en Stroud

- TT-werkgroepen in o.a. in Groningen en Nijmegen onderzoeken de mogelijkheden van lokaal geld

- de Hof van Twello is een actief centrum voor lokale economie. met o.a. tuinen en winkel

- sluit je aan bij de lokale LETS-kring of start zo’n systeem

- organiseer ruil- of weggeefbeurzen, of begin een LETS-ruilwinkel

- betrek producten en diensten zoveel mogelijk uit eigen buurt of regio

- creëer lokaal of regionaal geld (bv. Gelre handelsnetwerk in Gelderland)

- Stichting CENT zet zich in voor voor complementaire lokale economie

- of andere vormen van een complementaire economie

- maak je sterk voor een solidaire economie: Voor De Verandering, Vereniging Solidair)

- Films over (lokale) economie >>>

Buurtinitiatieven

- leg een buurt(moes)tuin aan, ook met composthopen

- verdiep je zo nodig in de uitgangsunten van ecologisch tuinieren en permacultuur

- verken de mogelijkheden om groenten, fruit en kruiden te telen op openbare plekken.
Voorbeelden: Eetbaar Rotterdam, permacultuur in Den Haag, Boerenstadswens Amsterdam

- plant vrucht- en fruitbomen en bessenstruiken in straten, parken en plantsoenen

- doe je gemeente een eetbaar bos cadeau (zoals in TT Deventer)

- leg geveltuinen aan; doe mee aan de jaarlijkse zaaidag Bloeiende kernen

- Kies voor blije bloemen (Eko); of pluk ze in een zelfpluktuin

- begin samen met wat buren of vrienden een volkstuin; is erg stimulerend en ook gezelliger. (TT Groningen)

- of start een ‘tuinenruil’: groenten telen in de tuin van iemand anders die daar geen zin of tijd voor heeft

- Ook VELT in België stimuleert de aanleg van buurtmoestuinen

- begin een Weggeefwinkel

- start een Voedselcoöperatie of creëer afhaalpunten voor biologische producten. Voorbeeld: Vokomokum in Amsterdam.

- start een VersVoko: samen met andere mensen uit je buurt verse groenten, fruit, brood, zuivel en Wereldwinkelproducten aankopen bij producenten in de eigen streek. Klik hier voor een zeer informatief filmpje over Voedselteams in Vlaanderen.

- organiseer spullen- en kledingruilbeurzen in straat of wijk. Voorbeeld: TT Westerveld

- start eetgroepjes, buurt- of huiskamerrestaurants (biologisch, sociaal, goedkoop, minder energie). Dit kan uitgroeien tot een Community Supported Kitchen!

- organiseer een TT diner. Voorbeelden: TT Tilburg en TT Den Helder

- organiseer Wereldmaaltijden

- wissel uit wat ieder zoal zelf kan, weet, doet (of deed), betrek hier juist ook oudere mensen bij. Voorbeeld: TT Deventer

- Steeds meer lokale TT-groepen houden een maandelijks Transition Cafe of een Wereld Cafe.

- organiseer workshops of cursussen om kennis en vaardigheden aan elkaardoor te geven: repareren, kleding maken, fietsen herstellen, groenten inmaken, recepten uitwisselen, ecologisch koken/tuinieren, energiebesparing, woningisolatie, creatief hergebruik (spullen, kleding), groenten en fruit inmaken en bewaren (voorbeeld: de Hof van Twello).

- organiseer een Repair cafe; laat je inspireren door de cursus de Happy Hergebruiker. Voorbeeld: TT Amsterdam-de Pijp

- start een Stitch ‘n bitch’-groepje (samen breien)

- Doe mee aan de nationale Klimaatstraat-campage en win een Klimaatstraatfeest

- ga samen op excursie naar inspirerende projecten

- oriënteer je binnen netwerken van buurttuinen en schooltuinen

- Films over Transition Towns >>>

Inspiratie voor hoofd, hart en handen

De visie van Transition Towns >>>

- organiseer filmavonden bij iemand thuis of in buurthuis, school, etc. Raadpleeg de Agenda voor fillmbijeenkomsten, georganiseerd door lokale TT-groepen

- maak (samen) lijstjes van producten en diensten die afhankelijk zijn van aardolie, en bedenk olie-vrije alternatieven

- houd bijeenkomsten om samen te praten over de veranderingen op persoonlijk vlak als gevolg van het afkicken van olieverslaving.

De Transition Town-initiatieven in o.a. Groningen en Deventer hebben speciale ‘Hart & Ziel-werkgroepen

- organiseer (educatieve) bijeenkomsten met spellen of ander werkvormen

- fantaseer – ook hardop en samen met anderen – over hoe je dorp of stad er uit zou kunnen zien bij een fors lager olieverbruik. Voorbeeld: visionaire stadswandeling TT Deventer

- organiseer bijeenkomsten waar mensen elkaar verhalen vertellen over vroeger, nu en straks

- houdt ‘droombijeenkomsten‘ waar je met elkaar je dromen en idealen kunt delen

- maak samen tekeningen of maquêttes van hoe het ‘allemaal anders’ zou kunnen

- probeer je een voorstelling te maken hoe jouw dorp, stad of wijk er over pakweg twintig jaar uit zou kunnen zien

- geef een imaginaire rondleiding door je zelfbedachte wijk, dorp of stad- nodig ispirerende sprekers uit over thnema’s waar je meer over wilt weten

- organiseer muziek-, dans- en poëziebijeenkomsten

- maak wandelingen in de natuur

- organiseer fietstochten of wandelingen door je eigen stad of buurt om te ontdekken wat er allemaal al gebeurt en nog meer zou kunnen. Voorbeeld: TT Rijen

- inventariseer de duurzame initiatieven die al in je buurt plaatsvinden. Voorbeeld: fotomozaïek TT Deventer

- maak excursies (bij voorkeur te voet of op de fiets) naar biologische boerderijen, natuurtuinen en andere inspirerende plekken om ideeën op te doen. Voorbeeld: TT Nijmegen

- bezoek bijeenkomsten waar je geestverwanten kunt ontmoeten